In het voorjaar van 2009 ontstond een uitbraak van griep met een nieuw type griepvirus,influenza A, type H1N1. Deze deed zich voor het eerst in Mexico voor. Aanvankelijk werd de ziekte varkensgriep en later Mexicaanse griep genoemd. Sinds 11 juni 2009 is er  een wereldwijde griepgolf: een pandemie. Nederland heeft 34 miljoen vaccins besteld.

Griep is een over de hele wereld voorkomende infectieziekte, veroorzaakt door een virus. Bij mensen veroorzaken deze virussen de ‘klassieke’ griep, met koorts, keelpijn spierpijn, hoofdpijn,misselijkheid en hoesten als verschijnselen. Dieren kunnen ook griep krijgen zoals vogelgriep en varkensgriep. Deze komen al vele jaren onder het vee voor en veroorzaken milde griepverschijnselen maar soms zijn er ernstigere varianten, die sterfte onder het vee veroorzaken.

Er zijn veel verschillende soorten griepvirussen, onderverdeeld in type A, B of C. Type A komt het meest voor. Elk type is onderverdeeld in subtypen, aangeduid met de letters H en N en een cijfer, bijvoorbeeld: H1N1. Meestal beperkt één type virus zich tot één diersoort, maar er zijn uitzonderingen. Zo word vogelgriep regelmatig bij varkens aangetroffen. Ook zijn er gevallen bekend van menselijke besmettingen met het vogelgriepvirus.

Het griepvirus is een intelligent  virus dat zich  telkens aan veranderende omstandigheden aanpast. Het mexicaanse griepvirus bevat eigenschappen van varken, vogel en menselijke griepvirussen en is in staat mensen ziek te maken en is het geen klaassiek varkensgriepvirus meer, maar een nieuw type menselijk griepvirus. De officiële naam van Mexico griep is: nieuwe influenza A (H1N1).

Mexico Griep veroorzaakt verschijnselen als gewone griep, dus koorts, keelpijn, spierpijn, hoofdpijn en hoesten. Ook diarree en overgeven kunnen optreden. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) adviseert mensen die griepverschijnselen met koorts boven de 38 graden krijgen om thuis te blijven en de huisarts te waarschuwen zodat de huisarts onderzoek kan doen om vast te stellen of het inderdaad om nieuwe influenza gaat.

Het eten van goed verhit (70 graden) varkensvlees is volkomen veilig. Het contact met zieke varkens kan beter worden vermeden, hoewel het nieuwe griepvirus in deze vorm waarschijnlijk niet (meer) bij de varkens voorkomt.

Nieuwe influenza komt over vrijwel de gehele wereld voor.

Er zijn verschillen in het aantal griepgevallen per land en er gelden nog geen negatieve reisadviezen voor landen waar de nieuwe griep heerst.

Wanneer u moet reizen of op vakantie gaat in een gebied waar veel nieuwe influenza heerst, let dan goed op en houd u aan de voorzorgsmaatregelen:

• Vermijd contact met zieke mensen.
• 
  
• Houd een papieren zakdoek voor uw mond als u hoest of niest en gooi deze daarna weg.
• Was vaak uw handen, óók na hoesten, niezen of snuiten of gebruik een alcohol handgel.
• 
  
• Vermijd zo mogelijk openbare plaatsen zoals musea, theater, bioscopen,
  
• sportwedstrijden, drukke restaurants, openbaar vervoer.
• 
  
• Raadpleeg een arts als u griepsymptomen krijgt.
• 
  
• Volg de adviezen van de plaatselijke gezondheidsoverheden.
• 
  

In de meeste gevallen is de nieuwe griep een betrekkelijk mild ziektebeeld, waarvan mensen spontaan herstellen. Sommige griepvarianten kunnen echter een ernstig ziektebeeld veroorzaken. Het is nog niet helemaal duidelijk hoe ernstig het ziektebeeld van het nieuwe influenza A virus precies is. Wereldwijd zijn tot nu toe enkele duizenden mensen aan de nieuwe griep overleden.

Er zijn antivirale geneesmiddelen, zoals oseltamivir (Tamiflu) en zanamivir die de ernst van de infectie kunnen verminderen. Het nieuwe H1N1 griepvirus kan ook met deze middelen behandeld worden. In Nederland is een grote voorraad Tamiflu aanwezig. Mensen bij wie nieuwe influenza is vastgesteld en mensen uit hun omgeving die ook griepverschijnselen hebben, krijgen het middel gratis verstrekt. Complicaties van griep, zoals een bacteriële longontsteking, kunnen met antibiotica behandeld worden.

Omdat het om een nieuw type virus gaat, is er nog geen vaccin beschikbaar. Het is nog onduidelijk of het gewone griepvaccin van de afgelopen winter gedeeltelijke bescherming tegen de nieuwe griep biedt. Het vaccin bevatte weliswaar ook H1N1 virusdelen, maar de verschillen met het nieuwe H1N1 griepvirus uit Mexico zijn waarschijnlijk te groot om bescherming te bieden. Mensen die voor 1957 geboren zijn, zijn in vroeger aanraking geweest met een vergelijkbaar H1N1 griepvirus. Zij lopen daardoor wat minder kans om de nieuwe griep te krijgen.

Gebruikelijke hygiënische maatregelen, zoals regelmatig handen wassen met water en zeep en het gebruik van papieren zakdoekjes kunnen helpen om de verspreiding van het griepvirus enigszins tegen te gaan. Ook scholen en bedrijven kunnen het nodige doen om de griepgolf in te dammen. Deze maatregelen kunnen de verspreiding echter nooit helemaal voorkomen. Het heeft geen zin om uit voorzorg virusremmers (zoals Tamiflu) in te nemen. Hierdoor neemt juist de kans toe dat het virus ongevoelig (resistent) voor deze middelen wordt.

Het nieuwe influenza A (H1N1) griepvirus heeft vermoedelijk in maart 2009 de eerste ziektegevallen in Mexico veroorzaakt. Sindsdien zijn er besmettingen in ruim 100 landen over de hele wereld, waaronder ook Nederland, aangetoond. In het begin ging het vooral om mensen die in Mexico of de Verenigde Staten waren geweest. Inmiddels zijn er veel mensen die buiten deze landen besmet zijn geraakt. Ook in Nederland hebben enkele mensen die niet zelf op reis zijn geweest de nieuwe griep gekregen. Het virus kan van mens tot mens worden overgedragen. Dit in tegenstelling tot het vogelgriepvirus, dat alleen van vogel op mens kan worden overgedragen.

Op 11 juni 2009 heeft de Wereldgezondheidsorganisatie deze griepgolf officiëel uitgeroepen tot pandemie. Dat betekent dat het nieuwe griepvirus zich over grote delen van de wereld heeft verspreid en dat het aantal besmettingen op meerdere continenten toeneemt. Hoe ernstig deze pandemie zal verlopen, hangt af van de volgende factoren.

• Hoe besmettelijk is het virus? 
• 
  
• Met andere woorden, hoe makkelijk kan het van mens op mens worden overgedragen.
• Hoe ‘nieuw’ is het virus?
  
• Tegen een nieuw virus heeft nog niemand antistoffen.
• 
  
•  Iedereen kan er ziek van worden. Maar het kan ook zijn dat eerdere griepvaccinaties of het doormaken van griep toch gedeeltelijke bescherming biedt.
• 
  
• Welke wijzigingen ondergaat het virus nog de komende tijd?
  
• 
  
• Hierdoor veranderen de eigenschappen van het virus.
• 
  
• Hoe ernstig is het ziektebeeld?
  
• 
  
• Sommige griepvormen verlopen veel ernstiger dan andere. De nieuwe griep lijkt tot nu toe een niet al te ernstig ziektebeeld te veroorzaken.
• 
  
• Hoe snel is er een vaccin beschikbaar?
• 
  
•  Het vaststellen en produceren van een vaccin in voldoende hoeveelheden kost meestal minimaal enkele maanden. Vanaf oktober 2009 zullen vaccins beschikbaar zijn. Nederland heeft 34 miljoen doses van het nieuwe vaccin besteld, twee voor elke Nederlander.

Op veel van de bovenstaande vragen zijn de antwoorden nog niet bekend.

Mensen hoeven zich niet direct zorgen te maken om de grieppandemie. Het nieuwe influenza A (H1N1) virus lijkt niet agressiever te zijn dan andere griepvirussen. Als gezonde mensen het virus oplopen, is de kans eraan te overlijden niet groter dan bij de ‘gewone’ griep waar we jaarlijks mee te maken krijgen. Het RIVM deelt mee dat naar schatting 1 op de 1000 geïnfecteerden zal overlijden; hetzelfde aantal als bij een ‘doorsnee’ griepuitbraak in Nederland. Het gaat hier vrijwel altijd om mensen uit de risicogroepen; mensen die lijden aan een hart- en vaatziekte, longaandoening, diabetes of kanker. Ook zwanger vrouwen lopen een groter risico.